verantwoording sitemap mail

Politiek is een dankbaar onderwerp voor discussies aan de bar en onder het eten, met de hele familie. Fransen hebben een sterk ontwikkeld gevoel voor politiek en politieke verhoudingen.

Er zijn 6 belangrijke politieke stromingen:


Versailles, Yvelines

 

De gestuurde democratie

Frankrijk is een democratie, maar om nu te zeggen dat de politiek de wil van het volk uitvoert gaat te ver.
De Franse overheid, l'Administration, is sterk gecentraliseerd. De opdrachten komen direct van het Elysées en soms zelfs direct van de President. Hoewel het een democratische republiek is weten de meeste mensen wel dat er weinig ruimte is voor tegenwerpingen tegen Presidentiële beslissingen als je erg aan een politieke carrière gehecht bent. Voor ambtenaren en politici die de top willen behalen, is een opleiding aan de Ecole Nationale d'Administration (ENA) een must. Hier worden de latere vriendschappen gesmeed die nodig zijn om de top te bereiken.

Men treedt dan binnen in een ons-kent-ons circuit van politieke benoemingen. De kandidaten voor burgemeestersposten, de diverse departementale- en regionale parlementen, de Assemblée Nationale en de presidentstitel worden gekozen via een kiesstelsel waarbij niet op een partij maar op een persoon wordt gestemd. Wie in een kiesdistrict de meeste stemmen vergaard is de winnaar.
Dat lijkt een redelijk democratisch proces, maar de grenzen van de kiesdistricten liggen niet onwrikbaar vast. Het Ministerie van Binnenlandse zaken stelt voor iedere verkiezing de kiesdistricten samen (wat de découpage, het verdelen van de taart, wordt genoemd). Daarbij krijgt het Ministerie hulp van burgemeesters en gedeputeerden, die ter plaatse beter bekend zijn en aldus de grenzen een beetje naar de gehoopte uitslag toe kunnen buigen.

 


Saint Tropez, Var

 

De republiek

Frankrijk is een republiek sinds 1789, maar vanzelf ging het allemaal niet. Na vele eeuwen een koninkrijk te zijn geweest, moest de nieuwe republiek 'verlichting' brengen in de wijze waarop het land bestuurd werd. Maar de republiek lijkt steeds weer een echt koninkrijk te worden op het moment dat de nieuwe president gekozen en gesetteld is. De grote presidenten zoals de Gaulle en Mitterand hebben hun handtekening gezet onder de structuur van het moderne Frankrijk.

De eerste republiek werd uitgeroepen na de Franse revolutie in 1789. Uit deze periode stammen de begrippen links en rechts. Aan de rechterkant van de voorzitter namen de koningsgezinde afgevaardigenden plaats, aan de linkerkant de republikeinen.
Aan het begin van de 19e eeuw ebte de revolutie weer weg. Een warrig tijdperk brak aan, waar Republiek, Koninkrijk en Keizerrijk elkaar afwisselden. In de periode van 1790 tot 1958 kwamen en gingen 4 republieken en 16 grondwetten, met ertussendoor nog een Koninkrijk en 2 Keizerrijken. De echte macht kwam steeds meer in handen van de industrieëlen, die profiteerden van de technologische vernieuwingen. Ze verwierven enorme rijkdom en macht door massaproductie in grootschalige industrieën.


Deauville, Calvados

 

De huidige, vijfde republiek is door Charles de Gaulle in 1958 ingesteld. In tegenstelling tot zijn voorganger kreeg de president, het gekozen staatshoofd, veel meer inhoudelijke macht dan voorheen. Die macht moet worden gedeeld met de regering, die apart gekozen wordt. Hierdoor kan het voorkomen dat een rechtse president moet samenwerken met een linkse regering of omgekeerd. Dit wordt een Cohabitation (letterlijk: samenwonen) genoemd. De president wordt voor een periode van 7 jaar gekozen.

De regering - niet de president - is verantwoording schuldig aan het parlement, bestaande uit de meer behoudende Sénat (vergelijkbaar met de Eerste kamer) en de Assemblée Nationale (de Tweede Kamer). De Sénat wordt indirect gekozen en bestaat voornamelijk uit burgemeesters van de landelijke gemeenten (de Députés).
Net als de president wordt de Assemblée Nationale direct gekozen in 2 stemrondes. De Assemblée wordt - in tegenstelling tot de president - voor een periode van 5 jaar gekozen.


Champs Elyseés, Parijs

 

De regio

Om het gat tussen het centrale bestuur in Parijs en de bevolking in de provincies te dichten is het systeem van de Departements - dat bestaat sinds de dagen van Napoléon - uitgebreid met de formatie van Regio's.
Er zijn 83 departementen, meestal genoemd naar de belangrijkste rivier in dat gebied en voorzien van een nummer dat overal in terugkomt. Zo vormen die nummers de laatste 2 cijfers van de oude autokentekens - bij de nieuwe kentekens dreigde dit kenmerk te sneuvelen, maar deze vorm van globalisation werd na hevige protesten afgezwakt. De Franse bevolking buiten de Boulevard Peripherique is trots op hun afkomst en wil dat graag in hun kenteken terugzien. Aldus hebben de nieuwe kentekens een klein logootje van het departement aan de rechterkant.


3 tot 4 Departementen vormen een Region. De Departmenten zenden hun gekozen afgevaardigden naar de Regio. De Regio's kunnen zelf beslissen over hoe het belastinggeld besteed wordt en zo lokale problemen op te lossen zonder steeds toestemming van Parijs te vragen.


Montpellier, Herault

 

De gemeente

De kleinste administratieve eenheid is een gemeente. Meerdere steden en dorpen kunnen samen 1 gemeente vormen. Meerdere gemeenten kunnen zich sterker maken door een gemeenschap (een communauté) te vormen om zo meer en beter samen te werken.
Een gemeente heeft een gekozen burgemeester. De burgemeester is in elk opzicht de baas. Als je een parkeerbon hebt gekregen, kun je de burgemeester (de Maire) vragen hem te verscheuren. Als je een bouwvergunning nodig hebt, vraag hem het te ondertekenen in plaats van maanden te wachten op een officiële goedkeuring. Een goede baas is er voor zijn mensen en zo ook de Maire: In een land waar alles op papier over-geregeld is, is de burgemeester de smeerolie in de sociale machine.

Naast de zorg voor zijn gemeente heeft de burgemeester meestal nog een andere agenda: Het burgemeesterschap is een springplank naar hogere politieke functies, zoals gedeputeerde in de Sénat of, in het ultieme geval, president.


Saint Quay, Bretagne